บทความ

มิเตอร์ TOU คืออะไร คุ้มไหม? อัตราค่าไฟ On-Peak / Off-Peak และวิธีคิดก่อนเปลี่ยน

มิเตอร์ TOU คิดค่าไฟตามช่วงเวลา กลางวันวันธรรมดาแพง หลัง 22.00 น. และวันหยุดถูก บ้านที่ใช้ไฟราว 600 หน่วย/เดือน ถ้าใช้ไฟช่วง On-Peak ไม่เกินราว 45% มักประหยัดกว่ามิเตอร์ปกติ เหมาะกับบ้านที่ชาร์จรถ EV ตอนกลางคืน

มิเตอร์ TOU (Time of Use) คือมิเตอร์ที่คิดค่าไฟฟ้า ตามช่วงเวลาที่ใช้ ต่างจากมิเตอร์ปกติที่คิดแบบอัตราก้าวหน้าตามจำนวนหน่วย ช่วงกลางวันของวันทำงานซึ่งประเทศใช้ไฟสูงสุด (Peak) ค่าไฟต่อหน่วยจะแพง ส่วนหลัง 22.00 น. วันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุด ค่าไฟถูกกว่าช่วง On-Peak เกินครึ่ง

บ้านที่ย้ายการใช้ไฟหนัก ๆ ไปไว้ช่วงที่ถูกได้ เช่น ชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าตอนกลางคืน จึงประหยัดค่าไฟได้มาก แต่ถ้าบ้านใช้ไฟกลางวันเป็นหลัก TOU อาจทำให้ค่าไฟแพงขึ้น บทความนี้สรุปอัตราค่าไฟ วิธีคิดว่าคุ้มหรือไม่ และขั้นตอนการขอเปลี่ยนมิเตอร์

ช่วงเวลา On-Peak และ Off-Peak

  • On-Peak (ช่วงแพง): 09.00–22.00 น. วันจันทร์–ศุกร์ และวันพืชมงคล
  • Off-Peak (ช่วงถูก): 22.00–09.00 น. วันจันทร์–ศุกร์ และ ตลอด 24 ชั่วโมง ในวันเสาร์ อาทิตย์ วันแรงงานแห่งชาติ และวันหยุดราชการตามปกติ (ไม่รวมวันหยุดชดเชย)

เมื่อนับรวมทั้งสัปดาห์ ช่วง On-Peak มีเพียง 65 ชั่วโมงจาก 168 ชั่วโมง หรือประมาณ 39% ของเวลาทั้งหมด

อัตราค่าไฟ TOU บ้านอยู่อาศัย

อัตราค่าพลังงานไฟฟ้า (ยังไม่รวมค่า Ft และภาษีมูลค่าเพิ่ม) ประเภทบ้านอยู่อาศัย สำหรับบ้านทั่วไปที่รับไฟ 230/400 V (จัดอยู่ในกลุ่มแรงดันต่ำกว่า 22 kV ของ กฟภ. หรือต่ำกว่า 12 kV ของ กฟน.)

  • On-Peak: 5.7982 บาท/หน่วย
  • Off-Peak: 2.6369 บาท/หน่วย
  • ค่าบริการรายเดือน: 24.62 บาท (เท่ากับมิเตอร์ปกติ)

เปรียบเทียบกับมิเตอร์ปกติของบ้านที่ใช้เกิน 150 หน่วย/เดือน

  • หน่วยที่ 1–150: 3.2484 บาท/หน่วย
  • หน่วยที่ 151–400: 4.2218 บาท/หน่วย
  • หน่วยที่ 401 ขึ้นไป: 4.4217 บาท/หน่วย

ทั้งสองแบบต้องบวก ค่า Ft ในอัตราเดียวกันทุกหน่วย (งวดกันยายน–ธันวาคม 2569 กกพ. กำหนดที่ 16.23 สตางค์/หน่วย) และภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% จึงไม่ทำให้จุดคุ้มทุนเปลี่ยน แต่ส่วนต่างเป็นบาทจะเพิ่มขึ้นราว 7% เมื่อรวม VAT

คุ้มไหม? คิดง่าย ๆ จากสัดส่วนการใช้ไฟกลางวัน

ตัวแปรสำคัญที่สุดคือ สัดส่วนหน่วยไฟที่ใช้ในช่วง On-Peak ตัวอย่างบ้านที่ใช้ไฟ 600 หน่วย/เดือน

  • มิเตอร์ปกติ: 150 × 3.2484 + 250 × 4.2218 + 200 × 4.4217 ≈ 2,427 บาท (เฉลี่ยราว 4.05 บาท/หน่วย)
  • มิเตอร์ TOU ถ้าใช้ไฟ On-Peak 30%: 180 × 5.7982 + 420 × 2.6369 ≈ 2,151 บาท ถูกกว่าประมาณ 276 บาท/เดือน
  • มิเตอร์ TOU ถ้าใช้ไฟ On-Peak 60%: 360 × 5.7982 + 240 × 2.6369 ≈ 2,720 บาท แพงกว่าประมาณ 293 บาท/เดือน

(คิดเฉพาะค่าพลังงานไฟฟ้า ยังไม่รวม Ft และ VAT)

จุดคุ้มทุนของบ้านขนาดนี้อยู่ที่ราว 45% หมายความว่าถ้าใช้ไฟช่วง On-Peak น้อยกว่านี้ TOU จะถูกกว่า แต่จุดคุ้มทุนขึ้นกับปริมาณไฟที่ใช้ทั้งเดือน เพราะมิเตอร์ปกติคิดหน่วยแรก ๆ ถูกและหน่วยหลัง ๆ แพง

  • ใช้ไฟ 300 หน่วย/เดือน: จุดคุ้มทุนราว 35%
  • ใช้ไฟ 400 หน่วย/เดือน: จุดคุ้มทุนราว 39%
  • ใช้ไฟ 600 หน่วย/เดือน: จุดคุ้มทุนราว 45%
  • ใช้ไฟ 1,000 หน่วย/เดือน: จุดคุ้มทุนราว 49%

บ้านที่ใช้ไฟน้อยจึงต้องย้ายการใช้ไฟไปช่วง Off-Peak ได้มากกว่า ถึงจะคุ้ม

บ้านแบบไหนเหมาะกับ TOU

  • บ้านที่มี รถยนต์ไฟฟ้า (EV) และตั้งเวลาชาร์จหลัง 22.00 น. หรือชาร์จวันหยุด
  • บ้านที่กลางวันไม่มีคนอยู่ และใช้แอร์หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าหลักหลัง 22.00 น. หรือช่วงวันหยุดเป็นส่วนใหญ่ (ช่วงหัวค่ำ 18.00–22.00 น. ของวันธรรมดายังนับเป็น On-Peak)
  • บ้านที่ติด โซลาร์เซลล์ ผลิตไฟใช้เองตอนกลางวันอยู่แล้ว ทำให้ซื้อไฟช่วง On-Peak น้อยลง

บ้านแบบไหนไม่ควรเปลี่ยน

  • บ้านที่มีคนอยู่ตลอดวัน เปิดแอร์หลายเครื่องช่วงบ่าย
  • ร้านค้าหรือสำนักงานในบ้านที่ทำงานเวลา 09.00–18.00 น. วันธรรมดา

TOU + รถ EV + โซลาร์เซลล์ ทำงานร่วมกันอย่างไร

ทั้งสามอย่างเสริมกันได้ดี โซลาร์เซลล์ ผลิตไฟช่วงกลางวันซึ่งตรงกับช่วง On-Peak พอดี ลดการซื้อไฟในราคาแพง ส่วน รถ EV ย้ายไปชาร์จตอนกลางคืนในราคา Off-Peak ถ้าเพิ่ม แบตเตอรี่ ในระบบไฮบริด ยังเก็บไฟจากโซลาร์ไว้ใช้ช่วงหัวค่ำ (18.00–22.00 น.) ซึ่งยังเป็น On-Peak ได้อีก

ลองประเมินเบื้องต้นได้ด้วย โปรแกรมออกแบบระบบโซล่าร์เซลล์ Hybrid ที่มีหัวข้อเปรียบเทียบค่าไฟและระยะเวลาคืนทุน หรือดู ชุดโซลาร์เซลล์พร้อมติดตั้ง และ เครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า (EV Charger)

ขั้นตอนขอเปลี่ยนเป็นมิเตอร์ TOU

  1. ดูบิลค่าไฟย้อนหลังอย่างน้อย 3–6 เดือน เพื่อดูจำนวนหน่วยต่อเดือน
  2. ประเมินว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าหลักทำงานช่วงไหน (แอร์ เครื่องทำน้ำอุ่น ปั๊มน้ำ ชาร์จรถ)
  3. ยื่นคำขอที่การไฟฟ้าในพื้นที่: กฟน. (กรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ) หรือ กฟภ. (ต่างจังหวัด)
  4. ชำระค่าติดตั้งมิเตอร์ ตามประกาศ กฟภ. ปี 2569 บ้านมิเตอร์ 1 เฟส 3,300 บาท และ 3 เฟส 3,750 บาท (ยังไม่รวม VAT) ส่วนพื้นที่ กฟน. อัตราอาจต่างกัน สอบถามกับการไฟฟ้าโดยตรง
  5. ถ้าจะชาร์จรถ EV ควรตรวจขนาดมิเตอร์และสายเมนให้รองรับไปพร้อมกัน

จากตัวอย่างบ้าน 600 หน่วยที่ประหยัดได้ราว 276 บาท/เดือน ค่าติดตั้งมิเตอร์ 1 เฟส (3,531 บาท รวม VAT) จะคืนทุนในราว 13 เดือน

สรุป

มิเตอร์ TOU ไม่ได้ถูกกว่าสำหรับทุกบ้าน ต้องดูทั้งปริมาณไฟที่ใช้และสัดส่วนที่ใช้ช่วง On-Peak บ้านที่ย้ายการใช้ไฟหนัก ๆ ไปหลัง 22.00 น. หรือวันหยุดได้ โดยเฉพาะบ้านที่ชาร์จรถ EV ตอนกลางคืนหรือติดโซลาร์เซลล์ไว้แล้ว มักประหยัดได้หลายร้อยบาทต่อเดือน

ถ้าอยากให้ช่วยคำนวณจากบิลค่าไฟจริงของบ้านคุณ ทีมวิศวกรของ B2H Solar Energy ช่วยประเมินได้ ติดต่อ LINE @b2hsolar หรือโทร 085-253-8123

หมายเหตุ: อัตราค่าไฟอ้างอิงตารางอัตราค่าไฟฟ้าของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค และค่า Ft ที่ กกพ. ประกาศสำหรับงวดกันยายน–ธันวาคม 2569 อัตราอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับการไฟฟ้าก่อนตัดสินใจ

มิเตอร์ TOU คืออะไร คุ้มไหม? อัตราค่าไฟ On-Peak / Off-Peak และวิธีคิดก่อนเปลี่ยน