บทความ

ติดโซลาร์เซลล์ใช้พื้นที่บนหลังคาเท่าไหร่? ทาวน์โฮม ตึกแถวติดได้ไหม

แผงรุ่นใหม่ราว 580 W ใช้พื้นที่ราว 2.6 ตร.ม. ต่อแผง หรือราว 4.5 ตร.ม. ต่อ kW เผื่อทางเดินแล้วควรมีหลังคาราว 5–6 ตร.ม. ต่อ kW ระบบ 5 kW ใช้หลังคาราว 25–30 ตร.ม. ทาวน์โฮมหรือตึกแถวก็ติดได้

คำถามแรก ๆ ก่อนติดโซลาร์เซลล์คือ หลังคาบ้านมีพื้นที่พอไหม คำตอบแบบเร็ว ๆ คือ แผงโซลาร์เซลล์รุ่นใหม่สำหรับบ้านหลายรุ่นมีกำลังราว 580 W ขนาดราว 2.28 × 1.13 เมตร หรือราว 2.6 ตร.ม. ต่อแผง คิดเป็นพื้นที่แผงราว 4.5 ตร.ม. ต่อ 1 kW เมื่อเผื่อระยะห่างจากขอบหลังคาและทางเดินสำหรับดูแล ควรมีหลังคาที่ใช้งานได้ราว 5–6 ตร.ม. ต่อ 1 kW

ดังนั้นการติดโซลาร์เซลล์ไม่ได้ใช้พื้นที่มากอย่างที่หลายคนคิด แม้บ้านที่มีพื้นที่จำกัดอย่างทาวน์โฮมหรือตึกแถวก็ติดได้ แต่พื้นที่ที่ "ใช้ได้จริง" ไม่ได้เท่ากับพื้นที่หลังคาทั้งหมด ต้องหักส่วนที่มีเงา ส่วนที่หันผิดทิศ และส่วนที่โครงสร้างไม่เหมาะออกก่อน บทความนี้อธิบายวิธีคำนวณและปัจจัยที่ต้องดู

ตัวอย่างพื้นที่ตามขนาดระบบ

คิดจากแผง 580 W (พื้นที่แผงราว 2.58 ตร.ม.)

  • ระบบ 3 kW: แผง 6 แผง (3.48 kW) พื้นที่แผงราว 15.5 ตร.ม.
  • ระบบ 5 kW: แผง 9 แผง (5.22 kW) พื้นที่แผงราว 23 ตร.ม.
  • ระบบ 10 kW: แผง 18 แผง (10.44 kW) พื้นที่แผงราว 46.5 ตร.ม.

ตัวเลขนี้เป็นพื้นที่ของแผงล้วน ๆ หลังติดตั้งแล้วควรเหลือที่ว่างบนหลังคาอย่างน้อยราว 20% สำหรับทางเดินและการบำรุงรักษา แผงรุ่นเก่าหรือแผงกำลังต่ำกว่า จะใช้พื้นที่ต่อ kW มากขึ้น ดังนั้นควรดูขนาดจริงจาก Datasheet ของแผงที่จะใช้เสมอ

ทาวน์โฮมและตึกแถว ติดได้ไหม

ทาวน์โฮมหรือตึกแถวทั่วไปมีหน้ากว้างราว 4–5 เมตร ลึกราว 12 เมตร หรือพื้นที่หลังคาราว 48–60 ตร.ม. ถ้าเป็นหลังคาจั่วสองด้าน ด้านที่หันไปทางทิศใต้จะมีราวครึ่งหนึ่ง คือราว 24–30 ตร.ม. เมื่อเผื่อทางเดินแล้ว วางแผง 580 W ได้ราว 7–9 แผง หรือระบบราว 4–5 kW ถ้าเป็นดาดฟ้าคอนกรีตจะวางได้ยืดหยุ่นกว่า

ข้อที่ต้องระวังสำหรับบ้านแนวนี้ คือเงาจากอาคารข้างเคียงที่สูงกว่า และเส้นทางเดินสายจากหลังคาลงมาที่อินเวอร์เตอร์และตู้ไฟ

วิธีคำนวณพื้นที่หลังคาบ้านคุณ

  1. กำหนดขนาดระบบที่ต้องการ จากการใช้ไฟ แผง 1 kW ในประเทศไทยผลิตไฟได้เฉลี่ยราว 3.5–4 หน่วยต่อวัน เช่น ถ้าต้องการไฟจากแผงวันละ 20 หน่วย ต้องใช้ระบบราว 5–5.7 kW
  2. คำนวณจำนวนแผง = ขนาดระบบ (W) ÷ กำลังต่อแผง (W) แล้วปัดขึ้น
  3. คำนวณพื้นที่แผง = จำนวนแผง × ความกว้าง × ความยาวของแผง
  4. วัดพื้นที่หลังคาที่ใช้ได้ แต่ละด้าน หักส่วนที่มีเงา ปล่องระบายอากาศ ถังน้ำ และระยะห่างจากขอบ
  5. ลองจัดวางจริง เพราะแผงเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า หลังคาทรงปั้นหยาหรือหลังคาที่มีมุมหักอาจวางได้น้อยกว่าที่คิดจากพื้นที่รวม

ถ้าไม่สะดวกคำนวณเอง ลองใช้ โปรแกรมออกแบบระบบโซล่าร์เซลล์ Hybrid ช่วยประเมินขนาดระบบจากเครื่องใช้ไฟฟ้า หรือดู โปรแกรมออกแบบ อื่น ๆ

ปัจจัยที่ทำให้พื้นที่ "ใช้ได้จริง" น้อยกว่าที่คิด

ทิศทางของหลังคา

ในประเทศไทย หลังคาด้านที่หันไปทาง ทิศใต้ ผลิตไฟได้ดีที่สุด ด้านตะวันออกและตะวันตกยังใช้ได้แต่ผลิตไฟน้อยลง ส่วนด้านทิศเหนือมักไม่คุ้ม รายละเอียดอยู่ในบทความ ติดตั้งโซล่าเซลล์ หันหน้าไปทางไหนดีที่สุด

เงาบัง

เงาจากต้นไม้ อาคารข้างเคียง หรือหลังคาชั้นบน แม้บังเพียงบางส่วนของแผงก็ทำให้ไฟทั้งสตริงลดลงได้ พื้นที่ที่มีเงาช่วง 09.00–15.00 น. ควรหลีกเลี่ยง หรือใช้ Optimizer ช่วยลดผลกระทบ

ระยะห่างและทางเดิน

ควรเว้นระยะจากขอบหลังคาและสันหลังคาเพื่อลดแรงลมยกแผง และเว้นทางเดินเพื่อให้ล้างแผงและตรวจซ่อมได้อย่างปลอดภัย

มุมเอียง ชนิด และสภาพหลังคา

แผงควรเอียงราว 15 องศาจากแนวราบ เพื่อรับแสงได้ดีและให้น้ำฝนชะล้างฝุ่น หลังคาบ้านทั่วไปที่ชันอยู่แล้วมักวางแผงขนานกับหลังคาได้เลย หลังคาเมทัลชีท กระเบื้องลอนคู่ และกระเบื้องคอนกรีต ใช้ขาจับต่างกัน กระเบื้องต้องแข็งแรง ไม่แตกง่าย และหลังคาที่เก่าหรือรั่วซึมควรซ่อมก่อนติด เพราะแผงมีอายุใช้งานหลายสิบปี การรื้อแผงเพื่อซ่อมหลังคาภายหลังเสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม

น้ำหนักต่อพื้นที่ และเกณฑ์ 160 ตร.ม. / 20 กก./ตร.ม.

แผง 580 W หนักราว 27–28 กก. ต่อแผง หรือราว 11 กก./ตร.ม. เมื่อรวมรางและขาจับ บ้านทั่วไปมักยังไม่เกิน 20 กก./ตร.ม. แต่ต้องให้วิศวกรคำนวณจากอุปกรณ์จริง

ขนาดพื้นที่และน้ำหนักยังเกี่ยวกับการขออนุญาต ถ้าพื้นที่ติดตั้ง ไม่เกิน 160 ตร.ม. และน้ำหนักไม่เกิน 20 กก./ตร.ม. ไม่ต้องขอใบอนุญาตดัดแปลงอาคาร (อ.1) แต่ต้องให้วิศวกรโยธารับรองโครงสร้างและแจ้งท้องถิ่น ถ้าเกินต้องขอ อ.1 ระบบบ้านขนาด 10 kW ใช้พื้นที่แผงราว 46.5 ตร.ม. ยังห่างจากเกณฑ์ 160 ตร.ม. มาก อ่านขั้นตอนทั้งหมดได้ที่ ขั้นตอนการขออนุญาตติดตั้งโซล่าเซลล์

สรุป

ระบบโซลาร์เซลล์บ้านใช้พื้นที่แผงราว 4.5 ตร.ม. ต่อ 1 kW (แผง 580 W) และควรมีหลังคาที่ใช้งานได้ราว 5–6 ตร.ม. ต่อ kW ระบบ 5 kW ใช้แผงราว 9 แผง หรือพื้นที่แผงราว 23 ตร.ม. แต่พื้นที่ที่ใช้ได้จริงขึ้นกับทิศ เงา รูปทรง และสภาพหลังคา การสำรวจหน้างานจะบอกได้แม่นยำที่สุดว่าหลังคาบ้านคุณติดได้กี่แผง

ต้องการให้ช่วยสำรวจหลังคาและออกแบบการวางแผง ติดต่อ B2H Solar Energy ทาง LINE @b2hsolar หรือโทร 085-253-8123 หรือดูตัวอย่าง ผลงานติดตั้ง ของเรา

ติดโซลาร์เซลล์ใช้พื้นที่บนหลังคาเท่าไหร่? ทาวน์โฮม ตึกแถวติดได้ไหม
ติดโซลาร์เซลล์ใช้พื้นที่บนหลังคาเท่าไหร่? ทาวน์โฮม ตึกแถวติดได้ไหม
ติดโซลาร์เซลล์ใช้พื้นที่บนหลังคาเท่าไหร่? ทาวน์โฮม ตึกแถวติดได้ไหม