บทความ

ใช้โซลาร์เซลล์เฉพาะกับเครื่องปรับอากาศได้หรือไม่? เลือกระบบให้พอดี

ได้ และทำได้ทั้งระบบออนกริด ออฟกริด และไฮบริด หลักคือรู้กำลังไฟและช่วงเวลาที่เปิดแอร์ ถ้าเปิดกลางวันเป็นหลัก ออนกริดคุ้มที่สุด เช่น ราว 2 kW สำหรับแอร์ 12,000 BTU ที่เปิดวันละ 8 ชั่วโมง ถ้าเปิดกลางคืนต้องมีแบตเตอรี่

ใช้โซลาร์เซลล์กับเครื่องปรับอากาศอย่างเดียว ทำได้แน่นอน และเป็นเหตุผลที่หลายบ้านเริ่มติดโซลาร์ เพราะแอร์เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟมากที่สุดในบ้าน โดยเฉพาะหน้าร้อน ทำได้กับโซลาร์เซลล์ทั้ง 3 ระบบ คือ ออนกริด ออฟกริด และไฮบริด เพียงเลือกให้ตรงกับช่วงเวลาที่เปิดแอร์และงบประมาณ

หลักง่าย ๆ คือ ถ้าเปิดแอร์ ช่วงกลางวัน ระบบออนกริดคุ้มที่สุด เพราะแดดมาพร้อมกับความร้อน แต่ถ้าเปิดแอร์ ตอนกลางคืน เป็นหลัก ต้องมีแบตเตอรี่เก็บไฟ ซึ่งลงทุนสูงขึ้นมาก บทความนี้อธิบายวิธีคำนวณขนาดระบบจากแอร์ที่ใช้อยู่ และข้อควรรู้ของแต่ละระบบ

เริ่มจากดูกำลังไฟของแอร์ ไม่ใช่แค่ BTU

ตัวเลข BTU บอก ความเย็น ที่แอร์ทำได้ ไม่ได้บอกว่ากินไฟเท่าไร ต้องดูค่า กำลังไฟฟ้าที่ใช้ (Power Input) เป็นวัตต์ บนฉลากหรือสเปกของรุ่นนั้น ตัวอย่างแอร์อินเวอร์เตอร์ 12,000 BTU ฉลากเบอร์ 5 รุ่นหนึ่ง ระบุกำลังไฟพิกัด 1,170 W และทำงานได้ในช่วง 110–1,450 W

แอร์อินเวอร์เตอร์จะกินไฟสูงตอนเริ่มเปิด แล้วลดรอบลงเมื่อห้องเย็นถึงอุณหภูมิที่ตั้งไว้ ค่าเฉลี่ยจริงจึงมักต่ำกว่าค่าพิกัด ขึ้นกับขนาดห้อง แดดที่ส่องเข้าห้อง และอุณหภูมิที่ตั้ง ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนออกแบบ ได้แก่

  • รุ่นและกำลังไฟ (วัตต์) ของแอร์แต่ละเครื่อง
  • จำนวนชั่วโมงที่เปิดต่อวัน และเปิดช่วงไหน
  • วงจรที่ต่อแอร์ มีเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นพ่วงอยู่ด้วยหรือไม่ ถ้ามี ควรเผื่อกำลังระบบให้มากกว่าโหลดของแอร์

ตัวอย่างคำนวณ: แอร์ 12,000 BTU 1 เครื่อง เปิดกลางวัน

สมมติแอร์ใช้ไฟเฉลี่ย 0.8 kW เปิดวันละ 8 ชั่วโมง (09.00–17.00 น.)

  1. ไฟที่แอร์ใช้ต่อวัน ≈ 0.8 × 8 = 6.4 หน่วย (kWh)
  2. ประเทศไทยได้รับแสงอาทิตย์เฉลี่ยราว 5 kWh/m² ต่อวัน ระบบโซลาร์ 1 kW จึงผลิตไฟได้ประมาณ 3.5–4 หน่วย/วัน หลังหักการสูญเสียจากความร้อนและสายไฟ (เป็นค่าประมาณ ขึ้นกับทิศ มุมเอียง และเงา)
  3. ขนาดระบบที่ต้องการ ≈ 6.4 ÷ 3.5–4 ≈ 1.6–1.8 kW ในทางปฏิบัติจึงเลือกราว 2 kW
  4. ไฟ 6.4 หน่วย × 30 วัน ≈ 192 หน่วย/เดือน ถ้าบ้านใช้ไฟมากพอที่หน่วยที่ลดลงอยู่ในขั้นหน่วยที่ 151–400 ซึ่งคิด 4.2218 บาท/หน่วย บวกค่า Ft งวดกันยายน–ธันวาคม 2569 อีก 16.23 สตางค์ รวมราว 840 บาท/เดือน (ยังไม่รวม VAT ถ้าหน่วยที่ลดลงอยู่ในขั้นเกิน 400 หน่วย ซึ่งคิด 4.4217 บาท/หน่วย จะประหยัดได้มากกว่านี้เล็กน้อย)

ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างเพื่อให้เห็นวิธีคิด การผลิตจริงต่ำกว่านี้ในวันฟ้าครึ้มและสูงกว่าในหน้าร้อน ลองใส่เครื่องใช้ไฟฟ้าของบ้านคุณใน โปรแกรมออกแบบระบบโซล่าร์เซลล์ Hybrid ซึ่งคำนวณขนาดระบบ ค่าไฟ และระยะคืนทุนให้

ระบบไหนเหมาะกับการใช้กับแอร์

ออนกริด: เหมาะที่สุดถ้าเปิดแอร์กลางวัน

ระบบออนกริดไม่มีแบตเตอรี่ อินเวอร์เตอร์จ่ายไฟเข้าตู้ไฟของบ้าน ไม่ได้จ่ายให้แอร์เครื่องเดียวโดยตรง แต่ถ้าออกแบบขนาดให้พอดีกับโหลดของแอร์ ไฟจากแผงก็จะถูกใช้กับแอร์และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เปิดพร้อมกันเป็นหลัก การวางแผนขนาดทำได้ 3 แนวทาง

  • ตามพื้นที่หลังคา: ติดเท่าที่หลังคารับได้ เหมาะกับบ้านที่หลังคาเล็ก
  • ตามเป้าหมายลดค่าไฟ: คำนวณจากโหลดแอร์และช่วงเวลาใช้งานตามตัวอย่างด้านบน
  • ตามงบประมาณ: เริ่มจากขนาดเล็กก่อน แล้วขยายภายหลัง

ข้อจำกัดคือเมื่อไฟการไฟฟ้าดับ ระบบจะหยุดจ่ายไฟตามระบบป้องกันการจ่ายไฟย้อน และต้องขออนุญาตกับท้องถิ่น กกพ. และการไฟฟ้า เหมือนระบบออนกริดทั่วไป

ไฮบริด: เปิดแอร์ทั้งกลางวันและหัวค่ำ

เก็บไฟส่วนเกินตอนกลางวันไว้ในแบตเตอรี่ แล้วใช้กับแอร์ช่วงหัวค่ำ ถ้าต้องการเปิดแอร์ห้องนอนทั้งคืนด้วยแบตเตอรี่ล้วน ต้องใช้แบตเตอรี่ความจุมาก (จากตัวอย่างข้างบน 8 ชั่วโมงใช้ไฟราว 6–7 หน่วย) ค่าลงทุนจึงสูง

ออฟกริด: ระบบแยกเฉพาะแอร์

ทำเป็นระบบอิสระที่ไม่ต่อกับการไฟฟ้าได้ แต่ต้องมีแบตเตอรี่และออกแบบเผื่อวันแดดน้อย ไม่อย่างนั้นแอร์จะหยุดทำงานเมื่อไฟในแบตเตอรี่หมด เหมาะกับพื้นที่ที่ไม่มีไฟการไฟฟ้ามากกว่าบ้านในเมือง นอกจากนี้ในตลาดยังมี แอร์แบบไฮบริด AC/DC บางยี่ห้อที่รับไฟจากแผงโซลาร์ได้โดยตรงควบคู่กับไฟบ้าน ซึ่งต้องติดตั้งตามคู่มือผู้ผลิตโดยเฉพาะ

เปรียบเทียบทั้ง 3 ระบบแบบละเอียดได้ที่ ON/OFF-GRID HYBRID SYSTEM

ไม่ใช่ทุกบ้านที่คุ้มกับการใช้โซลาร์ร่วมกับไฟบ้าน

ระบบออนกริดและไฮบริดเหมาะกับบ้านที่ ไฟการไฟฟ้าเข้าถึงตามปกติ และ ใช้ไฟช่วงกลางวันมากกว่ากลางคืน เช่น มีคนอยู่บ้านตอนกลางวัน ทำงานที่บ้าน หรือเปิดร้านค้า ส่วนบ้านที่ไม่มีคนอยู่ตลอดวันและเปิดแอร์เฉพาะตอนนอน ไฟจากแผงส่วนใหญ่จะไม่ได้ถูกใช้ ทางเลือกที่อาจคุ้มกว่าคือ มิเตอร์ TOU ที่คิดค่าไฟหลัง 22.00 น. ในอัตรา Off-Peak 2.6369 บาท/หน่วย (ยังไม่รวม Ft และ VAT)

ใช้โซลาร์ร่วมกับไฟบ้านให้ประหยัดและถูกวิธี

  • ย้ายการใช้ไฟหนักมาไว้ช่วงกลางวัน เช่น ตั้งเวลาเปิดแอร์ ซักผ้า หรือปั๊มน้ำช่วงที่แผงผลิตไฟสูง แล้วใช้ไฟการไฟฟ้าเป็นหลักตอนกลางคืน
  • ดูข้อมูลการผลิตจากแอปของอินเวอร์เตอร์ ถ้ามีไฟส่วนเกินเป็นประจำ พิจารณาขายคืนผ่านโครงการ โซลาร์ภาคประชาชน ปี 2569 อัตรา 2.20 บาท/หน่วย นาน 10 ปี สำหรับบ้านอยู่อาศัย ขนาดไม่เกิน 5 kW อ่านเพิ่มที่ ประโยชน์จากการขายไฟฟ้าคืนการไฟฟ้า
  • อยากเพิ่มแบตเตอรี่ภายหลัง ทำได้ถ้าอินเวอร์เตอร์รองรับแบตเตอรี่ (รุ่นไฮบริด) หรือเพิ่มชุดแบตเตอรี่ที่ต่อฝั่ง AC ซึ่งมักประหยัดกว่ารื้อเปลี่ยนทั้งระบบ ควรถามผู้ติดตั้งตั้งแต่แรกว่าระบบที่เลือกต่อยอดได้แบบไหน
  • ดูแลแอร์ควบคู่กัน ล้างแอร์ตามรอบ ตั้งอุณหภูมิราว 25–26°C และลดแดดที่ส่องเข้าห้อง ช่วยให้ระบบโซลาร์ขนาดเท่าเดิมครอบคลุมการใช้ไฟได้มากขึ้น

ดูชุดพร้อมติดตั้งขนาดต่าง ๆ ได้ที่หมวด ชุดโซลาร์เซลล์พร้อมติดตั้ง

สรุป

ใช้โซลาร์เซลล์กับแอร์อย่างเดียวได้ทั้ง 3 ระบบ บ้านที่เปิดแอร์กลางวันเหมาะกับระบบออนกริด ขนาดราว 2 kW ต่อแอร์ 12,000 BTU 1 เครื่องที่เปิดวันละ 8 ชั่วโมง ส่วนบ้านที่เปิดแอร์กลางคืนต้องมีแบตเตอรี่ในระบบไฮบริดหรือออฟกริด ซึ่งลงทุนสูงกว่า ก่อนตัดสินใจควรดูกำลังไฟจริงของแอร์และช่วงเวลาที่ใช้งาน

ต้องการให้ช่วยคำนวณขนาดระบบสำหรับแอร์ในบ้านคุณ ติดต่อ B2H Solar Energy ทาง LINE @b2hsolar หรือโทร 085-253-8123 ทีมงานช่วยสำรวจหน้างาน ออกแบบ และดำเนินเรื่องขออนุญาตให้ครบ

หมายเหตุ: อัตราค่าไฟและเงื่อนไขโครงการรับซื้อไฟฟ้าอ้างอิงประกาศที่มีผล ณ ปี 2569 และอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับการไฟฟ้าอีกครั้ง

ใช้โซลาร์เซลล์เฉพาะกับเครื่องปรับอากาศได้หรือไม่? เลือกระบบให้พอดี