บทความ

โซลาร์เซลล์ชาร์จรถไฟฟ้าได้จริงหรือไม่? พร้อมวิธีคำนวณขนาดแผงเบื้องต้น

ได้จริง ไฟจากโซลาร์เซลล์ไหลผ่านอินเวอร์เตอร์และตู้ไฟไปที่ EV Charger เหมือนเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น แผง 1 kWp ในไทยผลิตได้ราว 3.5–4 หน่วย/วัน ถ้าชาร์จตอนกลางวันได้จะคุ้มที่สุด ถ้ารถไม่อยู่บ้านกลางวันต้องใช้แบตเตอรี่หรือ TOU ช่วย

ได้จริง การชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าด้วยโซลาร์เซลล์ทำได้โดยติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ที่บ้านร่วมกับเครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า (EV Charger) เครื่องชาร์จ EV ทำงานเหมือนเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นในบ้าน เมื่อแผงรับแสงอาทิตย์ อินเวอร์เตอร์จะแปลงไฟเป็นไฟกระแสสลับ ส่งเข้าตู้ควบคุมไฟฟ้าในบ้าน แล้วจ่ายต่อไปยังเครื่องชาร์จ EV และเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่น ๆ

คำถามที่สำคัญกว่าคือ "ต้องใช้แผงกี่แผง" และ "รถจอดอยู่บ้านตอนที่แดดออกหรือไม่" เพราะโซลาร์เซลล์ผลิตไฟเฉพาะกลางวัน บทความนี้อธิบายหลักการ วิธีคำนวณแบบง่าย และรูปแบบระบบที่เหมาะกับแต่ละบ้าน

โซลาร์เซลล์ส่งไฟไปชาร์จรถได้อย่างไร

  • แผงโซลาร์เซลล์ ผลิตไฟกระแสตรง (DC) จากแสงอาทิตย์
  • อินเวอร์เตอร์ แปลงเป็นไฟกระแสสลับ (AC) แบบเดียวกับไฟบ้าน
  • ตู้ไฟ รวมไฟจากโซลาร์กับไฟการไฟฟ้า แล้วจ่ายให้ทุกวงจร รวมถึงวงจรเฉพาะของเครื่องชาร์จ EV
  • EV Charger จ่ายไฟให้เครื่องชาร์จในตัวรถ (On-Board Charger) ซึ่งชาร์จเข้าแบตเตอรี่รถ

ในระบบออนกริด ถ้าแดดน้อยหรือรถดึงไฟมากกว่าที่แผงผลิตได้ ส่วนที่ขาดจะดึงจากการไฟฟ้าโดยอัตโนมัติ รถจึงชาร์จได้ตามปกติไม่สะดุด ส่วนวงจรเครื่องชาร์จต้องติดตั้งตามมาตรฐาน คือเป็น วงจรเฉพาะ มีเบรกเกอร์และ RCD ชนิดที่เหมาะสม ดูรายละเอียดได้ที่ มาตรฐานการติดตั้งเครื่องอัดประจุไฟฟ้าภายในบ้านที่อยู่อาศัย

ตัวอย่างการคำนวณ: ต้องใช้แผงขนาดเท่าไร

ประเทศไทยได้รับรังสีอาทิตย์เฉลี่ยทั้งปีราว 18.2 MJ/ตร.ม./วัน (ข้อมูลศักยภาพพลังงานแสงอาทิตย์ที่ สนพ. เผยแพร่) เท่ากับประมาณ 5 kWh/ตร.ม./วัน หรือที่เรียกว่า ชั่วโมงแดดสูงสุด (Peak Sun Hours) ราว 5 ชั่วโมง/วัน เมื่อหักการสูญเสียจริงของระบบ เช่น ความร้อนของแผง ฝุ่น สายไฟ และอินเวอร์เตอร์ แผงขนาด 1 kWp จะผลิตไฟได้ประมาณ 3.5–4 หน่วย (kWh) ต่อวัน โดยเฉลี่ย หน้าฝนจะได้น้อยกว่านี้

ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติเพื่อการคำนวณ ใช้ค่าจริงของรถและบ้านคุณแทนได้)

  1. ขับรถวันละ 40 กม. รถใช้ไฟราว 15 kWh ต่อ 100 กม. (ดูค่าจริงได้จากหน้าจอรถ) = 40 × 15 ÷ 100 = 6 หน่วย/วัน
  2. เผื่อการสูญเสียระหว่างชาร์จราว 10% = 6 × 1.1 ≈ 6.6 หน่วย/วัน
  3. ขนาดแผงที่ต้องใช้ = 6.6 ÷ 4 หน่วยต่อ kWp ≈ 1.65 kWp หรือแผงขนาดราว 550–600 W ประมาณ 3 แผง

ขนาดนี้คิดเฉพาะการชาร์จรถ ถ้าต้องการให้โซลาร์ช่วยลดค่าไฟของบ้านด้วย ต้องรวมการใช้ไฟกลางวันของบ้านเข้าไป ลองประเมินจากเครื่องใช้ไฟฟ้าจริงได้ที่ โปรแกรมออกแบบระบบโซล่าร์เซลล์ Hybrid ซึ่งมีกราฟพลังงานและการเปรียบเทียบค่าไฟ

มูลค่าที่ประหยัดได้โดยประมาณ: 6.6 หน่วย/วัน ถ้าซื้อจากการไฟฟ้าด้วยมิเตอร์ปกติในช่วงหน่วยที่ 151–400 (4.2218 บาท/หน่วย ยังไม่รวม Ft และ VAT) เท่ากับราว 28 บาท/วัน หรือราว 830 บาท/เดือน ถ้าบ้านใช้ มิเตอร์ TOU และชาร์จช่วง Off-Peak (2.6369 บาท/หน่วย) ค่าไฟส่วนนี้จะเหลือราว 17 บาท/วัน

ปัญหาที่พบบ่อย: กลางวันรถไม่อยู่บ้าน

บ้านส่วนใหญ่ขับรถไปทำงานตอนกลางวัน ซึ่งเป็นช่วงเดียวกับที่แผงผลิตไฟ ทางเลือกที่ใช้กันมีดังนี้

  • ชาร์จจากโซลาร์ในวันที่รถจอดบ้าน เช่น วันหยุด หรือวันที่ทำงานที่บ้าน แล้วให้โซลาร์ช่วยลดค่าไฟเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นในวันทำงาน
  • ใช้ระบบไฮบริดพร้อมแบตเตอรี่ เก็บไฟส่วนเกินไว้กลางวัน แล้วนำมาชาร์จรถหรือใช้ในบ้านตอนเย็น แต่แบตเตอรี่ต้องมีความจุพอ และมีการสูญเสียจากการเก็บและจ่ายไฟอีกเล็กน้อย
  • ชาร์จรถตอนกลางคืนด้วยมิเตอร์ TOU ในราคา Off-Peak และให้โซลาร์รับภาระกลางวันซึ่งเป็นช่วง On-Peak ที่ค่าไฟแพง วิธีนี้มักคุ้มค่าสำหรับบ้านที่รถไม่อยู่กลางวัน
  • ขายไฟส่วนเกินคืน ผ่านโครงการโซลาร์ภาคประชาชน ปี 2569 ซึ่งรับซื้อ 2.20 บาท/หน่วย นาน 10 ปี สำหรับบ้านอยู่อาศัย ขนาดไม่เกิน 5 kW แต่ราคานี้ต่ำกว่าค่าไฟที่ซื้อจากการไฟฟ้า การใช้เองจึงมักคุ้มกว่าขาย

ศึกษาวิธีคิดค่าชาร์จเพิ่มเติมได้ที่ ชาร์จรถไฟฟ้าอย่างไรให้คุ้ม

ข้อดีของการใช้โซลาร์เซลล์ชาร์จรถไฟฟ้า

  • ประหยัดค่าไฟ ไฟที่ผลิตเองใช้ได้ทั้งชาร์จรถและเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน เป็นการลงทุนระยะยาว
  • ชาร์จที่บ้านได้ตามต้องการ ไม่ต้องเดินทางไปสถานีหรือรอคิว เสียบสายไว้ตอนจอดรถก็พอ
  • สะดวก การชาร์จ AC ที่บ้านอาจใช้เวลาหลายชั่วโมงขึ้นกับรุ่นรถและเครื่องชาร์จ แต่เกิดขึ้นระหว่างที่รถจอดอยู่แล้ว จึงไม่เสียเวลารอ
  • ลดมลพิษ ไฟจากแสงอาทิตย์เป็นพลังงานสะอาด ทำให้การใช้รถไฟฟ้าลดการปล่อยคาร์บอนได้มากขึ้น

เคล็ดลับให้ใช้ไฟโซลาร์ชาร์จรถได้มากที่สุด

  • ตั้งเวลาชาร์จช่วงแดดแรง ราว 10.00–15.00 น. ในวันที่รถอยู่บ้าน
  • ลดกระแสชาร์จ ให้ใกล้เคียงกับไฟที่แผงผลิตได้ ถ้าเครื่องชาร์จปรับได้ โดยมาตรฐานการชาร์จทั่วไป รถต้องการกระแสอย่างน้อยราว 6 แอมป์ (ประมาณ 1.4 kW สำหรับไฟ 1 เฟส) จึงจะเริ่มชาร์จ
  • เลือกเครื่องชาร์จที่ตั้งค่าหรือเชื่อมกับระบบโซลาร์ได้ บางรุ่นมีโหมดชาร์จจากไฟส่วนเกินของโซลาร์ ตรวจสเปกก่อนซื้อ
  • ตรวจขนาดมิเตอร์และสายเมน ก่อนติดตั้งเครื่องชาร์จ ว่ารองรับกระแสชาร์จรวมกับไฟในบ้านได้

ดูเครื่องชาร์จได้ที่หมวด EV Charger

สรุป

โซลาร์เซลล์ชาร์จรถไฟฟ้าได้จริง แผง 1 kWp ในไทยผลิตไฟได้ราว 3.5–4 หน่วย/วัน รถที่ขับวันละ 40 กม. ใช้แผงเพิ่มเพียงราว 1.5–2 kWp แต่ความคุ้มค่าขึ้นกับว่ารถจอดบ้านตอนกลางวันหรือไม่ ถ้าไม่ การใช้แบตเตอรี่ในระบบไฮบริด หรือชาร์จกลางคืนด้วยมิเตอร์ TOU ควบคู่กับโซลาร์ คือทางออกที่ใช้กันมาก

ต้องการให้ช่วยออกแบบระบบโซลาร์ที่รองรับการชาร์จรถ EV ของบ้านคุณ ติดต่อ B2H Solar Energy ทาง LINE @b2hsolar หรือโทร 085-253-8123

หมายเหตุ: อัตราค่าไฟและโครงการรับซื้อไฟฟ้าอ้างอิงประกาศที่มีผล ณ ปี 2569 ตัวเลขการผลิตไฟเป็นค่าเฉลี่ยโดยประมาณ ผลจริงขึ้นกับทิศทาง มุมเอียง เงา และฤดูกาล

โซลาร์เซลล์ชาร์จรถไฟฟ้าได้จริงหรือไม่? พร้อมวิธีคำนวณขนาดแผงเบื้องต้น