บทความ

ชาร์จรถไฟฟ้าแบบ AC กับ DC Fast Charge ต่างกันอย่างไร? ข้อดี-ข้อเสียของแต่ละแบบ

ชาร์จแบบ AC ส่งไฟกระแสสลับให้ On-Board Charger ในรถแปลงเอง จึงช้ากว่าแต่ถูกที่สุดและเหมาะกับการชาร์จที่บ้าน ส่วน DC Fast Charge แปลงไฟในตู้ชาร์จแล้วจ่ายเข้าแบตเตอรี่โดยตรง เร็วกว่ามาก เหมาะกับการเดินทางไกล

รถยนต์ไฟฟ้า (EV) ส่วนใหญ่รองรับการชาร์จ 2 แบบ คือ การชาร์จแบบ AC และ การชาร์จแบบ DC Fast Charge ส่วนรถปลั๊กอินไฮบริด (PHEV) ส่วนใหญ่รองรับเฉพาะการชาร์จแบบ AC ความแตกต่างหลักของสองแบบนี้อยู่ที่ว่า ไฟถูกแปลงจาก AC เป็น DC ที่ไหน

  • AC (Alternating Current) หรือไฟฟ้ากระแสสลับ คือไฟที่ใช้ในบ้าน แรงดัน 230 V สำหรับไฟ 1 เฟส (400 V สำหรับ 3 เฟส)
  • DC (Direct Current) หรือไฟฟ้ากระแสตรง คือไฟที่แบตเตอรี่ของรถเก็บได้

เมื่อชาร์จแบบ AC ไฟจะเข้าสู่ เครื่องชาร์จในตัวรถ (On-Board Charger หรือ OBC) เพื่อแปลงเป็น DC ก่อนส่งเข้าแบตเตอรี่ ส่วนการชาร์จแบบ DC ตู้ชาร์จขนาดใหญ่แปลงไฟเองแล้วจ่ายเข้าแบตเตอรี่โดยตรง ไม่ผ่าน OBC จึงจ่ายกำลังได้สูงกว่าหลายเท่า ในภาษามาตรฐาน การชาร์จด้วยตู้ AC เรียกว่า Mode 3 และตู้ DC เรียกว่า Mode 4 (สายชาร์จพกพาที่เสียบเต้ารับคือ Mode 2)

การชาร์จแบบ AC: ชาร์จที่บ้าน ถูกที่สุด

การชาร์จแบบ AC คือการชาร์จที่บ้านผ่าน Wall Charger (Wallbox) รวมถึงจุดชาร์จที่ทำงาน คอนโด และห้างสรรพสินค้า กำลังชาร์จที่พบบ่อย ได้แก่

  • สายชาร์จพกพาเสียบเต้ารับ: ราว 2–3.7 kW
  • Wall Charger 1 เฟส 32 A: ประมาณ 7.4 kW
  • Wall Charger 3 เฟส: 11 kW (16 A) หรือ 22 kW (32 A)

ข้อดีของการชาร์จแบบ AC

  1. ติดตั้งได้ที่บ้าน รองรับได้สูงสุดราว 22 kW ขึ้นกับระบบไฟของบ้าน ตู้ชาร์จ และรุ่นรถ
  2. ใช้ได้กับรถยนต์ไฟฟ้าและรถปลั๊กอินไฮบริดเกือบทุกรุ่น
  3. ค่าไฟถูกที่สุด โดยเฉพาะบ้านที่ใช้ มิเตอร์ TOU ชาร์จช่วง Off-Peak ราว 3 บาท/หน่วย เมื่อรวม Ft และ VAT (งวด ก.ย.–ธ.ค. 2569)
  4. ชาร์จข้ามคืนได้ และกำลังชาร์จต่ำทำให้แบตเตอรี่ร้อนน้อยกว่าการชาร์จเร็ว
  5. ใช้ง่าย เสียบสายแล้วชาร์จ หรือตั้งเวลาชาร์จล่วงหน้าได้

ข้อเสียของการชาร์จแบบ AC

  1. ใช้เวลานาน เช่น เติม 40 kWh ด้วยกำลัง 7 kW ใช้เวลาราว 6 ชั่วโมงขึ้นไป
  2. ความเร็วถูกจำกัดด้วย OBC ของรถ เช่น รถที่ OBC 7 kW เสียบตู้ 22 kW ก็ได้ราว 7 kW และรถหลายรุ่นรับไฟ AC ได้เพียง 1 เฟส
  3. ไม่สะดวกสำหรับผู้ที่ไม่มีที่จอดส่วนตัวและติดตั้งตู้ชาร์จเองไม่ได้

การชาร์จแบบ DC Fast Charge: ชาร์จที่สถานี เร็วที่สุด

ตู้ DC Fast Charge อยู่ตามสถานีบริการน้ำมัน จุดพักรถ และสถานีชาร์จสาธารณะ กำลังจ่ายตั้งแต่หลายสิบ kW ไปจนถึงหลักร้อย kW ขึ้นกับรุ่นตู้และสิ่งที่รถรับได้ ตู้ DC ต้องใช้ไฟ 3 เฟสขนาดใหญ่และราคาสูง จึงไม่เหมาะจะติดตั้งในบ้านทั่วไป

ข้อดีของการชาร์จแบบ DC

  1. ชาร์จได้เร็วที่สุด โดยทั่วไปจากระดับต่ำถึงราว 80% ใช้เวลาประมาณ 30–45 นาที ขึ้นกับรุ่นรถและกำลังของตู้
  2. เหมาะกับการเดินทางไกล และเป็นจังหวะให้ผู้ขับได้แวะพัก

ข้อเสียของการชาร์จแบบ DC

  1. ค่าชาร์จสูงกว่าที่บ้าน ตามข้อมูลที่สื่อรวบรวมเมื่อเมษายน 2569 อยู่ราว 7.30–8.50 บาท/หน่วยช่วง On-Peak และราว 4.10–6.50 บาท/หน่วยช่วง Off-Peak ขึ้นกับผู้ให้บริการ
  2. หลังราว 80% รถจะลดกำลังชาร์จลงมากเพื่อคุมความร้อน การรอถึง 100% ที่ตู้ DC จึงมักเสียเวลาโดยไม่คุ้ม
  3. มีหลายผู้ให้บริการ แต่ละรายใช้แอปและเงื่อนไขต่างกัน ต้องสมัครและตรวจสถานะตู้ก่อนเดินทาง

ปัจจัยที่ทำให้ชาร์จเร็วหรือช้า เช่น ระดับแบตและอุณหภูมิ อธิบายละเอียดไว้ในบทความ 5 ปัจจัยที่มีผลต่อความเร็วในการชาร์จ

หัวชาร์จที่ใช้ในประเทศไทย

  • AC: รถยนต์ไฟฟ้าในไทยแทบทั้งหมดใช้หัว Type 2
  • DC: หัวที่ใช้แพร่หลายที่สุดคือ CCS2 (หัว Type 2 ที่มีขา DC เพิ่มด้านล่าง) ส่วนหัว CHAdeMO พบในรถรุ่นเก่าบางรุ่นและบางสถานีเท่านั้น

ก่อนเดินทางไกล ควรตรวจในแอปของผู้ให้บริการว่าสถานีปลายทางมีหัวที่ตรงกับรถ และกำลังจ่ายเท่าไร

ชาร์จ DC บ่อย ๆ ทำให้แบตเสื่อมเร็วไหม

การชาร์จกำลังสูงทำให้แบตเตอรี่ร้อนขึ้น ผู้ผลิตรถจึงมักแนะนำให้ใช้การชาร์จ AC เป็นหลักในชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ตาม รถยนต์ไฟฟ้ารุ่นใหม่มีระบบจัดการแบตเตอรี่ (BMS) และระบบระบายความร้อนที่คุมกำลังชาร์จให้อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย และข้อมูลจากการศึกษารถที่ใช้งานจริงบางกลุ่มพบว่าการชาร์จเร็วบ่อย ๆ ไม่ได้ทำให้ระยะทางวิ่งลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางที่สมดุลคือ ชาร์จ AC ที่บ้านเป็นหลัก ใช้ DC Fast Charge เมื่อเดินทางไกลหรือเร่งด่วน และทำตามคำแนะนำในคู่มือรถ ถ้ากำลังตัดสินใจระหว่างการชาร์จที่บ้านกับที่สถานี อ่านเพิ่มได้ที่ ชาร์จที่บ้าน กับชาร์จที่สถานี ต่างกันอย่างไร

สรุป

AC กับ DC Fast Charge ต่างกันที่จุดแปลงไฟ AC แปลงใน On-Board Charger ของรถ จึงช้ากว่าแต่ถูกที่สุดและเหมาะกับการชาร์จที่บ้าน ส่วน DC แปลงในตู้ชาร์จ จึงเร็วกว่ามากแต่ค่าชาร์จสูงกว่า เหมาะกับการเดินทาง บ้านส่วนใหญ่จึงเลือกติด Wall Charger แบบ AC ให้เหมาะกับ OBC ของรถและระบบไฟของบ้าน แล้วใช้ DC เมื่อจำเป็น ดูเครื่องชาร์จแบบติดผนังได้ที่หมวด EV Charger

สนใจติดตั้งเครื่องชาร์จ AC ที่บ้านพร้อมตรวจระบบไฟ ติดต่อ B2H Solar Energy ทาง LINE @b2hsolar หรือโทร 085-253-8123

หมายเหตุ: ราคาค่าชาร์จที่สถานีอ้างอิงข้อมูลที่สื่อรวบรวมไว้เมื่อเมษายน 2569 และเปลี่ยนแปลงได้ตามโปรโมชันของผู้ให้บริการ

ชาร์จรถไฟฟ้าแบบ AC กับ DC Fast Charge ต่างกันอย่างไร? ข้อดี-ข้อเสียของแต่ละแบบ