เคล็ดลับการบำรุงรักษาอุปกรณ์ชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า ให้ปลอดภัยและใช้งานได้นาน
ดูแลเครื่องชาร์จ EV ได้ด้วยการตรวจสายและหัวชาร์จก่อนใช้ เก็บสายให้ถูกวิธี ทำความสะอาดเมื่อปิดไฟ กดทดสอบ RCD ตามคู่มือ และให้ช่างไฟตรวจวงจรเป็นระยะ ถ้าพบความร้อนหรือรอยไหม้ให้หยุดใช้ทันที
การบำรุงรักษาเครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าไม่ซับซ้อนและใช้เวลาไม่นาน แต่ควรทำสม่ำเสมอ เพราะเครื่องชาร์จต้องจ่ายกระแสสูงต่อเนื่องหลายชั่วโมงแทบทุกวัน การดูแลจึงไม่ใช่แค่เรื่องให้เครื่องอยู่ได้นาน แต่เป็นเรื่อง ความปลอดภัยของบ้าน การบำรุงรักษาส่วนใหญ่ทำได้เองง่าย ๆ คือ ตรวจสายและหัวชาร์จ เก็บสายให้ถูกวิธี ทำความสะอาดเมื่อปิดไฟแล้ว กดทดสอบเครื่องตัดไฟรั่ว และให้ช่างไฟตรวจวงจรเป็นระยะ
บทความนี้ใช้ได้ทั้งกับ Wall Charger ที่ติดผนัง และ สายชาร์จแบบพกพา (Portable / Emergency Charger) รายละเอียดเฉพาะรุ่นให้ดูคู่มือของผู้ผลิตประกอบ
ตรวจด้วยตาก่อนใช้งานทุกครั้ง
ใช้เวลาไม่กี่วินาทีก่อนเสียบชาร์จ ดูว่า
- สายชาร์จไม่มีรอยแตก รอยบาด ฉนวนบวม หรือรอยถูกรถทับ
- หัวชาร์จและขาสัมผัสไม่มีรอยไหม้ สีเปลี่ยน คราบสกปรก หรือขาบิดงอ
- ตัวเครื่องและกล่องควบคุมบนสายไม่มีรอยร้าว ไม่มีน้ำเข้า
- ขั้วต่อและจุดเข้าสายไม่หลุดหรือหลวม สายจากตู้ไฟถึงเครื่องไม่ถูกดึงรั้ง
- รอบตัวเครื่องไม่มีสิ่งกีดขวาง ของวางทับ หรือวัสดุติดไฟ และระบายอากาศได้ดี
- ไฟสถานะบนเครื่องแสดงปกติ ไม่มีรหัสแจ้งข้อผิดพลาด
ถ้าพบความผิดปกติข้อใด ให้หยุดใช้ และติดต่อช่างหรือผู้จำหน่าย อย่าพันเทปซ่อมสายชาร์จเอง
ทำความสะอาดอย่างปลอดภัย
- ปิดเบรกเกอร์ของวงจรเครื่องชาร์จก่อนทำความสะอาดตัวเครื่อง
- เช็ดตัวเครื่องและสายด้วยผ้าแห้งหรือผ้าหมาดเล็กน้อย ไม่ใช้สารทำละลายหรือน้ำยาที่กัดพลาสติก
- ห้ามฉีดน้ำหรือใช้เครื่องฉีดน้ำแรงดันสูงใส่ตัวเครื่องและหัวชาร์จ แม้จะระบุว่ากันน้ำได้
- ถ้าหัวชาร์จมีฝุ่นหรือแมลง ใช้ลมเป่าเบา ๆ หรือแปรงขนนุ่มที่แห้ง ไม่แหย่วัสดุโลหะเข้าไปในช่องขาสัมผัส
- ปิดฝาครอบหัวชาร์จทุกครั้งหลังใช้ เพื่อกันฝุ่นและความชื้น
เก็บสายชาร์จให้ถูกวิธี
- ม้วนสายหลวม ๆ แขวนบนที่เก็บสาย ไม่พับหักมุมหรือม้วนแน่นเกินไป
- ไม่วางสายพาดทางเดินรถ เพื่อไม่ให้ถูกทับหรือเหยียบ
- เก็บหัวชาร์จในที่ยึดบนเครื่อง ไม่ปล่อยตกพื้นหรือแช่น้ำขัง
- สายชาร์จแบบพกพาที่เก็บในรถ ควรเก็บในกระเป๋า ไม่ให้กล่องควบคุมโดนแดดจัดหรือกระแทก
ทดสอบเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD) และตรวจความร้อน
วงจรเครื่องชาร์จต้องมีเครื่องตัดไฟรั่วชนิดที่เหมาะสม ตามมาตรฐาน MPESTD-001:2563 (กฟน. และ กฟภ.) คือ RCD Type B ไม่เกิน 30 mA หรือ Type A/F ร่วมกับอุปกรณ์ตรวจจับไฟรั่ว DC ที่ตัดไฟเมื่อเกิน 6 mA อ่านเพิ่มเติมที่ RCD Type B สำหรับงานติดตั้งเครื่องชาร์จ EV
- กดปุ่ม Test ของ RCD เป็นประจำ มาตรฐานเดียวกันกำหนดให้ตรวจสอบการทำงานของเครื่องตัดไฟรั่วทุก 6 เดือน และถ้าคู่มือผู้ผลิตแนะนำให้ทดสอบถี่กว่านั้นให้ทำตามคู่มือ ถ้ากดแล้วไม่ตัด ให้หยุดใช้และเรียกช่าง
- แตะตรวจความร้อน ที่หัวชาร์จ ปลั๊ก และเต้ารับ (กรณีสายพกพา) ระหว่างชาร์จ อุ่นเล็กน้อยเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าร้อนจนจับนานไม่ได้ มีกลิ่นไหม้ หรือได้ยินเสียงผิดปกติ ให้หยุดชาร์จทันที
- ถ้าเบรกเกอร์หรือ RCD ตัดบ่อยโดยไม่ทราบสาเหตุ อย่าดันกลับซ้ำ ๆ ให้ช่างตรวจหาต้นเหตุ
ตรวจวงจรและอัปเดตเครื่องเป็นระยะ
- ให้ ช่างไฟฟ้าที่มีใบอนุญาต ตรวจจุดต่อสายในตู้ไฟ ความแน่นของขั้วต่อ และระบบสายดินเป็นระยะ เพราะขั้วต่อที่หลวมเป็นสาเหตุสำคัญของความร้อนสะสม
- สายชาร์จหรือหัวชาร์จที่ชำรุด ให้ช่างเปลี่ยนเป็นอะไหล่ที่ผู้ผลิตกำหนดสำหรับรุ่นนั้น
- อัปเดตเฟิร์มแวร์ของเครื่องชาร์จผ่านแอป ถ้ารุ่นนั้นรองรับ
- เครื่องที่ติดตั้งกลางแจ้ง ตรวจซีลยาง ท่อร้อยสาย และจุดที่น้ำอาจไหลเข้า โดยเฉพาะก่อนหน้าฝน
- ถ้าจะเพิ่มเครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงในบ้าน ให้ประเมินขนาดมิเตอร์และสายเมนใหม่
ข้อกำหนดการติดตั้งที่ถูกต้องดูได้ที่ มาตรฐานการติดตั้งเครื่องอัดประจุไฟฟ้าภายในบ้านที่อยู่อาศัย และถ้าใช้สายชาร์จพกพาบ่อย อ่านต่อที่ ใช้ที่ชาร์จฉุกเฉินบ่อย ระบบไฟฟ้ารถ EV จะเสียหายจริงหรือ
สิ่งที่ไม่ควรทำ
- ใช้ปลั๊กพ่วงหรือสายต่อกับสายชาร์จ
- ดึงสายชาร์จออกขณะกำลังชาร์จ โดยไม่หยุดการชาร์จตามขั้นตอนของรถ
- เปิดฝาเครื่องชาร์จหรือแก้ไขวงจรเอง
- ใช้หัวแปลงที่ไม่ได้มาตรฐาน
ดูเครื่องชาร์จและอุปกรณ์ป้องกันได้ที่หมวด EV Charger และ อุปกรณ์ป้องกัน
สรุป
การดูแลเครื่องชาร์จ EV ทำได้ไม่ยาก ตรวจสายและหัวชาร์จก่อนใช้ ทำความสะอาดเมื่อปิดไฟแล้ว เก็บสายให้ถูกวิธี กดทดสอบ RCD ตามคู่มือ สังเกตความร้อนระหว่างชาร์จ และให้ช่างไฟตรวจวงจรเป็นระยะ ถ้าพบรอยไหม้หรือความร้อนผิดปกติ ให้หยุดใช้ทันที
ต้องการให้ช่วยตรวจวงจรหรือติดตั้งเครื่องชาร์จรถ EV ใหม่ ติดต่อ B2H Solar Energy ทาง LINE @b2hsolar หรือโทร 085-253-8123
